12:18 | 30/06/2026
Mã đáo khai xuân
Tác giả Hoàng Mẫn. Dựa theo truyện ngắn Người ngựa, ngựa người của nhà văn Nguyễn Công Hoan.
Tác phẩm được xây dựng dựa trên câu chuyện có thật về bà Võ Thị Mô (Bảy Mô), nguyên Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích Củ Chi.
Tác phẩm được xây dựng dựa trên câu chuyện có thật về bà Võ Thị Mô (Bảy Mô), nguyên Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích Củ Chi. Sinh ra và lớn lên ở mảnh đất khốc liệt với mật độ bom đạn và quân số tham chiến dày đặc, bà tích cực tham gia cách mạng ngay từ thuở thiếu niên, luôn hăng hái xông pha trước lửa đạn, lập được nhiều thành tích và được bầu làm trung đội trưởng khi chỉ mới 19 tuổi.
Đặc biệt là một sự kiện đáng nhớ trong những năm tháng rực lửa 1965 -1966, khi đang phục kích địch tại trận địa Nhuận Đức thì bà Mô nhìn thấy 4 lính Mỹ bò ra từ bụi rậm, trải tấm vải dù ngồi ngay vị trí bà gài mìn. Họ khui đồ hộp tưởng niệm đồng đội vừa chết trận, chụm đầu đọc thư gia đình, xem ảnh vợ con và người yêu rồi ôm nhau khóc... Lòng bà Mô bỗng dậy lên thương cảm, quyết định khóa chốt an toàn đồng thời gạt nòng súng của đồng đội sang một bên. Sau vụ việc, bà bị khiển trách nhưng vẫn giữ nguyên quan điểm: "Tôi không thể bắn những người lính Mỹ khi họ trở về với chất con người nhất". Tấm lòng nhân hậu của bà đã gieo hạt mầm “Khát vọng hòa bình”.
Câu chuyện trên vô tình đến tai người Mỹ qua miệng một người cách mạng bị chiêu hàng, nhận được sự rung cảm và ngưỡng mộ vì chất nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. 1 trong 4 người lính Mỹ được tha chết là Trung úy John Penycate. Mang theo ân nghĩa của đối thủ bên kia chiến tuyến, ông trở về Mỹ đi học rồi trở thành nhà văn - nhà báo và tích cực tham gia phản đối chiến tranh bằng ngòi bút của mình. Đến năm 1989, John Penycate kết hợp với đạo diễn Tom Mangold cho xuất bản cuốn sách Hầm Củ Chi (The Tunnels of Cuchi)gây được tiếng vang lớn, bán chạy ở Anh, Mỹ, Pháp và được tái bản nhiều lần. Trong sách, ông dành hẳn một chương ca ngợi bà Bảy Mô vì tấm lòng nhân hậu cao đẹp nơi người nữ du kích.
Khi đất nước Việt Nam giải phóng, ông lặn lội sang Việt Nam tìm gặp bà và tổ chức buổi lễ tặng sách long trọng. Chi tiết này cũng được tái hiện một cách tinh tế trong vở kịch, khi bà Bảy Mô rụt rè bỏ dép bên ngoài, John đã trịnh trọng quỳ xuống mang dép vào chân bà: "Ở đây, bà là người quan trọng nhất. Bà không cần phải bỏ dép ra". Đó là khoảnh khắc đẹp nhất tượng trưng cho sự nhân ái vượt qua biên giới và khoảng cách, vượt qua thù hận của những con người hai bên chiến tuyến để rồi sau chiến tranh, họ - từng là đối thủ một mất một còn, có cơ hội ngồi lại cùng nhau ôn chuyện cũ, cùng thăm hỏi về cuộc sống.